Nồi hơi và các thiết bị áp lực là nhóm thiết bị có nguy cơ cực kỳ cao – một vụ nổ nồi hơi có thể gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng và nhiều thương vong. Đây là lý do tại sao kiểm định nồi hơi và thiết bị áp lực là yêu cầu bắt buộc theo pháp luật Việt Nam, không có ngoại lệ.

Kiểm định nồi hơi và thiết bị áp lực công nghiệp

1. Nồi hơi và thiết bị áp lực là gì?

Thiết bị áp lực là các thiết bị làm việc dưới áp suất cao hơn áp suất khí quyển. Nhóm này bao gồm:

  • Nồi hơi (Boiler): Thiết bị tạo ra hơi nước hoặc nước nóng dưới áp suất cao dùng trong công nghiệp thực phẩm, dệt may, giấy, hóa chất...
  • Bình chịu áp lực: Bình khí nén, bình chứa khí hóa lỏng (LPG, NH₃), bình tách pha
  • Đường ống áp lực: Đường ống dẫn hơi nước, khí nén, khí hóa lỏng
  • Thiết bị đổi nhiệt có áp lực: Bộ ngưng tụ, bộ bay hơi trong hệ thống lạnh

2. Căn cứ pháp lý kiểm định nồi hơi

  • QCVN 01:2008/BLĐTBXH: Quy chuẩn an toàn lao động nồi hơi và bình chịu áp lực
  • TCVN 8366:2010: Bình chịu áp lực – Yêu cầu kỹ thuật an toàn về thiết kế, kết cấu
  • TCVN 6155:2009: Nồi hơi cố định – Nồi hơi ống lửa và ống nước
  • Nghị định 44/2016/NĐ-CP: Danh mục bắt buộc kiểm định
  • Thông tư 35/2016/TT-BLĐTBXH: Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn nồi hơi

3. Chu kỳ kiểm định nồi hơi

  • Kiểm định lần đầu: Trước khi đưa vào sử dụng
  • Kiểm định định kỳ bên ngoài: 01 năm/lần
  • Kiểm định định kỳ bên trong: 03 năm/lần (bao gồm kiểm tra nội bộ và thử áp lực)
  • Kiểm định bất thường: Sau sự cố, sau sửa chữa đáp ứng phần chịu áp lực, sau ngừng hoạt động hơn 12 tháng
Nhà máy công nghiệp với hệ thống nồi hơi và ống khói

4. Quy trình kiểm định nồi hơi

  1. Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật: Lý lịch nồi hơi, chứng nhận chất lượng nhà sản xuất, hồ sơ lắp đặt, kết quả kiểm định kỳ trước
  2. Kiểm tra bên ngoài: Tình trạng bề mặt thân lò, các mối hàn, van an toàn, van xả, thiết bị đo lường (áp kế, nhiệt kế)
  3. Kiểm tra bên trong (kiểm định 3 năm): Tình trạng bên trong buồng đốt, ống lửa, ống nước, vách ngăn
  4. Thử áp lực (thủy lực): Bơm nước vào đầy, nâng áp suất thử = 1,5 × áp suất làm việc tối đa, giữ trong 10 phút
  5. Kiểm tra vận hành: Thử nghiệm toàn bộ thiết bị bảo vệ: van an toàn, ngắt điện khi thiếu nước, cảnh báo áp suất cao
  6. Cấp biên bản và tem kiểm định

5. Hậu quả khi nồi hơi không được kiểm định

  • Phạt hành chính 15–75 triệu đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP
  • Buộc tạm dừng sử dụng thiết bị vi phạm
  • Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu xảy ra tai nạn do nổ nồi hơi
  • Không được bảo hiểm bồi thường thiệt hại

Bình khí nén thông thường trong nhà xưởng có phải kiểm định không?

Có. Bình chịu áp lực (bình khí nén, bình chứa khí) với dung tích từ 25 lít trở lên và áp suất làm việc từ 0,7 bar (7N/cm²) trở lên bắt buộc phải kiểm định kỹ thuật an toàn theo QCVN 01:2008/BLĐTBXH. Chu kỳ kiểm định bình khí nén thường là 3 năm/lần kiểm định toàn diện.

Tổ chức nào được kiểm định nồi hơi?

Kiểm định nồi hơi phải do tổ chức kiểm định được Cục An toàn lao động (Bộ LĐTBXH) cấp phép hoạt động kiểm định. Hiện có hàng chục tổ chức kiểm định được cấp phép trên toàn quốc. NBH hỗ trợ kết nối với tổ chức kiểm định uy tín, đúng quy định pháp luật.

Cần tư vấn về kiểm định nồi hơi và thiết bị áp lực? Liên hệ NBH: 0933 258 248 | info@nbh.vn.